Ana Sayfa Haberler Yazılar Videolar Ödevler Oyunlar Dosya Resim Yarışma Forum
 
 » Menü
TARIH
    Inkilap Tarihi
    Atatürkçülük
    Tarih Öncesi ve ilkçag Tar.
    Islam Tarihi
    Genel Tarih Konulari
    Osmanli Tarihi
    Tarihte Kullanilan Takvimler
    Tarih Sözlügü

COGRAFYA
    Cografya Konulari
    Fiziki Cografya
    Beseri ve Ekonomik Cogr.
    Türkiye Cografyasi
    Ülkeler Cografyasi
    Matematik Cografya
    Siyasi Cografya
    Jeoloji
    Ünlü Cografyacilar
    Harita Bilgisi
    Cografi Uygulamalar
    Ülkeleri Canli Seyredin
    Cografya Siteleri
    Illerimizin Fotograflari
    Illerimizin Videolari
    Dünya Haritasi
    Turizm Rehberi

FELSEFE GRUBU
    Felsefe
    Sosyoloji
    Egitim Siteleri
    Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji, Mantik Terimler Sözlügü


» Gezelim-Görelim

» Eğlence Bölümü

» Ödev Arşivi
Tüm derslere ait
geniş ödev arşivi

» Istatistikler
Üyeler
Son Üye : kutfettin
Bugün : 0
Dün : 0
Toplam Üye : 7633
Online Üyeler
 Online üye yok..
Sitede Aktif
Üye : 0
Ziyaretçi : 0
Toplam :
Site Sayaci
Iletisim
E-Mail : info@sosyalokulu.com
Online   Kişi

» İçerik İstatistikleri
 Toplam Dosya Sayısı : 235
 Toplam Makale Sayısı : 285
 Toplam Ödev Sayısı : 64
 Toplam Video Sayısı : 238
 Toplam Oyun Sayısı : 449
 Toplam Resim Sayısı : 149
 Toplam Haber Sayısı : 562

3.Köprünün Adı Hamidiye Olsun
» 3.Köprünün Adı Hamidiye Olsun

İstanbul'a yapılacak üçüncü boğaz köprüsü, Sultan Abdülhamid'in boğaza yaptırmayı planladığı köprüleri hatırlattı. Hamidiye Köprüleri yapılabilseydi, Medine'den trene binen bir yolcu, Viyana'ya kadar inmeden gidebilecekti.

     Bu hafta size anlatacağım köprüler, Hamidiye Köprüleri adıyla Sultan 2. Abdülhamid’in boğazda yaptırmayı planladığı köprülerdir.    

     İLK TÜP GEÇİT PROJESİ

     İstanbul boğazında ilk tüp geçit projesi Sultan Abdülmecid’e âittir. Abdülmecid Hân’ın boğaziçinde bir “Tünel-i Bahrî” ( Deniz Tüneli ) şimdiki ismiyle “Tüp Geçit” projesi vardı. 1860 yılında Fransız Jaggues Preault tarafından hazırlanan, Anadolu yakasını Rumeli yakasına bağlayacak olan tüp geçit projesinde, Pâdişah Abdülmecid Han 2 kıtayı 1 tren yoluyla birleştiren ilk isim olarak târihe geçecekti. Ve 16 sütun üzerinde inşâ edilecek tünelden geçecek olan tren de, kıtalararası ilk tren olacaktı. Sultan Abdülmecid, güvenlik sebebiyle bu projeyi bir süre askıya aldı. 1861 senesinde de vefât edince proje gerçekleşemedi.

     Yerine tahta geçen Sultan Abdülaziz ise Sultan Abdülmecid’in başlattığı gelişme ve modernleşme faaliyetlerini bir adım daha ileri götürerek tren yollarına daha bir önem vermiş, Balkanlara kadar giden tren yollarının Topkapı Sarayı’nın hasbahçesinden geçmesine dahi izin vermişti. “Hasbahçeye yazık olmadı mı?” diyenlere de “Bırakın hasbahçeyi, yatak odamdan geçse dahi râzıyım” diyerek bu husustaki hassasiyetini göstermişti.

     Sultan Abdülaziz’den sonra demiryolları, Sultan 2. Abdülhamid’in Hicaz Demiryolu Projesi’yle daha da gelişmiş, kara hattı gerçekleşen projenin tüp geçit kısmı, “Tünel-i Bahrî” ismiyle tekrar gündeme gelmişti.

     Özal’ın başlattığı GAP projesi, Sultan 2. Abdülhamid’e, Erdoğan’ın başlattığı tüp geçit projesi de ilk defâ Sultan Abdülmecid’e âitti.

     CİSR-İ HAMÎDÎ ( HAMİDİYE KÖPRÜLERİ ) PROJESİ

     93 Harbi denilen 1878 Osmanlı-Rus savaşı öncesinde boğazda bir köprü yaptırmak isteyen ve böylece Hicaz Demiryolunu Avrupa içlerine kadar bağlamayı tasarlayan Sultan Hamid, savaşın çıkmasıyla bu faaliyetini savaş sonrasına ertelemek zorunda kaldı. Nihayet 1900 yılının Kasım ayında projeyi, Bağdat demiryolunun işletmesini de yürüten Almanlar hazırlayıp pâdişâha sundular. Bu iş için “Bosphorus Railroad Company” adlı şirketle de anlaşma yapılmıştı. Pers Kralı Darius'un Milâttan önce 500 yılında tam 800 bin askerini geçirdiği seyyar boğaz köprüsünden sonra Sultan Abdülhamid’in yaptıracağı Hamîdiye Köprüsü de boğazın bu en dar yerindeydi.

     Hamidiye köprüleri 2 tâne idi ve biri Rumelihisarı-Anadoluhisarı arasında ( 1. Hamidiye Köprüsü ), diğeri de Sarayburnu-Üsküdar arasında ( 2. Hamidiye Köprüsü ) olacaktı.

     

     1. HAMİDİYE KÖPRÜSÜ
( RUMELİHİSARI-ANADOLUHİSARI )

     Boğazın en dar yeri olan şimdiki Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nün ( 700 m ) bulunduğu yerde Sultan 2. Abdülhamid’in 1. Hamidiye Köprüsü olacaktı, eğer pâdişah tahttan indirilmeseydi.

     Rumelihisarı-Anadoluhisarı arasındaki 1. Hamidiye Köprüsü, o zamanki ismiyle Cisr-i Hamîdî, Bağdat demiryolu hattına bağlanıyordu. Dev bir kâide üzerinde yükselen 4 minâreli ve kubbeli 3 câmisi vardı köprünün. Bu 4 minâreli câmiler de Peygamber Efendimiz’in Medine’deki yeşil kubbeli türbesinin modeliyle aynıydı. Projeye göre arabalar, faytonlar Anadolu yakasında 4 minâreli dev bir câminin altından geçerek asma köprüde ilerliyor, az sonra boğazın tam ortasında tekrar 4 minâreli dev bir câminin altından geçiyor, yine asma köprü boyunca ilerleyerek nihâyet Avrupa yakasına geldiğinde yine 4 minâreli dev bir câminin altından geçerek bir kıtadan diğerine kara yoluyla ( hava yoluyla da diyebiliriz ) geçmiş oluyordu. Câmilerin gölgesinde kıtalararası seyahat. Oldukça heybetli ve görkemli köprünün minâreleri ve kubbeleri Osmanlı pâdişâhı ve tüm Müslümanların halîfesi Sultan Abdülhamid Hân’ı simgelemesi, azametini ve kudretini de âlem-i cihana göstermesi maksadıyla tasarlanmıştı. 

     Granitten yapılmış devâsâ kalınlıktaki köprü kâideleri üzerinde 4 minâreli kubbelerin yanı sıra toplar da yerleştirilecek, döner kuleler sâyesinde de boğazdan yabancı gemilerin geçişi kontrol altına alınacaktı. Ayrıca güvenlik için çok sayıda gözetleme kuleleri ve ne işe yarayacağı bir türlü anlaşılamayan çan kuleleri de vardı. Köprüdeki 3 câminin Kuzey Afrika üslûbu mîmarisinin yanısıra Selçuklu tarzı kubbe süslemeleri ve Osmanlı çini süslemeleriyle de halîfenin tüm İslâm dünyâsını temsîl ettiği vurgulanmıştı. Projenin maket resimlerinde azamet ve heybetini gördüğümüz bu Hamidiye Köprüsü’nün, gündüz ki ihtişâmının yanında gece manzarası da unutulmamış, deniz feneri gibi güçlü 15 adet fener yerleştirilmişti köprüye.

     Geceleri 15 fener ve binlerce lambayla aydınlatılan köprünün kapkaranlık boğaz üzerinde oluşturduğu 7 tepe İstanbul’u temsîl eden o görkemli ve büyüleyici manzarayı bir tasavvur edin hayâlinizde. Sanki câmilerle müzeyyen suriçi İstanbul’un görüntüsü, bu köprüyle İstanbul’un boğazına mücevher bir gerdanlık gibi asılmış, ışıl ışıl parlıyor.

     2. HAMİDİYE KÖPRÜSÜ ( SARAYBURNU-ÜSKÜDAR )
 
     17 Mart 1900 yılında, henüz 1. Hamîdiye Köprüsü yapılmadan pâdişâhın huzûruna bir köprü projesi daha geldi. Sultan 2. Abdülhamid Hân’ın, Fransız inşaat mühendisi F. Arnodin’e çizdirdiği projede Hamidiye boğaz köprülerinin, Eiffel Kulesi’nin yapıldığı çelik teknolojisi ile yapılması tasarlanmıştı. Sarayburnu-Üsküdar arası oldukça açık olduğu için, buraya aktarma bir köprü planlanmıştı. Köprü, 5 ayak üzerine kurulacak, orta ayağı da 32 m derinlikteki deniz tabanına oturtulacaktı. Denizden yüksekliği 50 m olan köprünün üstünden yayalar, faytonlar geçerken, altından da teleferik şeklinde asma tren geçiyordu.

     Planlanan bu 2. Hamidiye Köprüsü’nün uzunluğu 1700 m denizden yüksekliği de 50 m olacaktı. Yâni şimdiki Boğaziçi Köprüsü’nün yüksekliği ile hemen hemen aynı. Zîrâ şu an Boğaziçi Köprüsü’nün en yüksek kısmı olan tam ortasının denizden yüksekliği 64 m sâir kısımları 50 m civârında. Fakat Abdülhamid Hân’ın Üsküdar-Sarayburnu arasındaki 2. Hamidiye Köprüsü, Boğaziçi Köprüsü’nden 700 m. daha uzun. Yâni şu anki Boğaziçi Köprüsü ile Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nü uç uca birleştirirsek ortaya Abdülhamid Hân’ın yaptırmayı tasarladığı 2. Hamidiye Köprüsü çıkıyor. Projeye göre 2. Hamidiye Köprüsü’nün altında biri gidiş, diğeri geliş olmak üzere 2 teleferik bulunuyordu. Köprüdeki tren yolu, Sarayburnu ayağında Sirkeci tren yoluna bağlanacaktı.

     “Compagnie İnternationale du Chemin de Fer du Bosphore” şirketi’nin Pâdişah 2. Abdülhamid’e sunduğu projede, bir çevre yolu haritası ve 2 köprü resmi vardı. Yukarıda anlattığım her iki köprünün de bu şirketin projesi olması kuvvetle muhtemel. Köprülerden 1. si o kadar detaylı çizilmiş ki altından geçen yelkenli dahi resmedilmişti. Çamlıca Yayınevi’nin çıkardığı Yedi Kıta tarih dergisinin yaptığı araştırmada, Sadrazam Rıfat Paşa imzâlı belgede Cisr-i Hamîdî ( Hamidiye Köprüsü ) bütün teferruâtıyla anlatılıyor. Köprünün mimarı olarak da İtalyan Mîmar Mandrokal’ın ismi geçiyor.
 
     Köprüden yayaların, faytonların, arabaların ve dahi trenlerin geçmesi için ayrı ayrı yollar düşünülmüş, her türlü vâsıtayla karşı kıtaya geçme imkânı sağlanmıştı.

     Medîne’den trene binen bir şahıs, bu köprü sâyesinde Viyana’ya hattâ Pâris’e, Berlin’e kadar hiç inmeden gidebilecekti.

     İLK TÜP GEÇİT

     Hamîdiye Köprüleri projesi henüz faaliyete geçirilmeden 1902 yılında Sultan Abdülhamid’e bu defa da bir deniz tüneli projesi sunuldu. Babası Sultan Abdülmecid’in yaptırmak istediği tüp geçit projesiyi bu. Amerikalı üç mühendisin, Frederich Strom, Frank Lindman ve John Hilliker’ın tasarladığı Sarayburnu-Salacak arasındaki tüp geçit, “Tünel-i Bahrî” ismiyle pâdişâha arzedildi. Bir lokomotif, iki yolcu vagonu ve bir yük vagonundan oluşan tren, bir gidiş bir geliş yolu olmak üzere çift hatlı olacak ve böylece Ortadoğu ile Avrupa arasındaki ulaşım fâsılasız hâle gelecekti.

     Şimdilerde tüp geçit tam da Sultan Abdülmecid’in yaptırmak istediği Üsküdar-Sarayburnu arasında yapılıyor. 3. köprü tartışmaları ise hâlâ devam ediyor.

     Bu arada eğer yapılırsa 3. köprüye her kesimden çeşitli isim teklifleri gelmişti. Bu isimleri şimdi tek tek burada yâd etmek yerine âcizâne kendi teklifimi sunup müsâdelerinizle çekileyim huzurdan: İstanbul fâtihinin ismi 2. köprüye verildi. İstanbul’un 2. fâtihinin ismi de 3. köprüye verilsin. Ne de olsa boğaza köprü yapma fikri ilk Sultan 2. Abdülhamid’e âitti. Hattâ projelerini hazırlatmış, ismini dahi koymuştu: HAMÎDİYE KÖPRÜSÜ.

                                                            MAHMUT SAMİ ŞİMŞEK
                                                                     26 NİSAN 2010

Kaynaklar:
1-Çağını yakalayan Osmanlı : Ekmeleddin İhsanoğlu, Mustafa Kaçar.
2-Çamlıca Yayınevi-Yedi Kıta Tarih Dergisi
3-Boğaziçine 2 köprü projesi ( Cisr-i Hamîdî ) 2008
4-Belgelerle Türk Târihi Dergisi-1968
5-Eserleri ve hizmetleriyle Sultan Abdülhamid-Aydın Talay



BU YAZIYI PAYLAŞ



 Yazan : admin | Okunma : 4611 |        Yorum ( 0 )             
» YAZIYA YAPILMIŞ YORUMLAR
Henüz Yorum Yazilmamis.
Siz birtane yazin..


Yorum ekleyin..(Sadece üyeler)
Yorum :